VÍTOR MEJUTO

Vítor Mejuto naceu en Barcelona en 1969, aínda que a súa familia, orixinaria de Melide, regresou a Galicia cando el tiña apenas dez anos. A finais da década de 1980 trasladouse a Salamanca para cursar estudos na Facultade de Belas Artes. Aínda que non chegou a finalizalos, esta etapa resultou decisiva para que adoptase a pintura como a linguaxe esencial da súa práctica artística. De regreso a Galicia, iniciou a súa traxectoria profesional no ámbito da fotografía, incorporándose ao xornal La Voz de Galicia, onde desenvolveu unha destacada carreira e exerce actualmente como xefe de fotografía. 

Nos seus primeiros anos como pintor, tras a facultade, a súa obra vinculábase ao expresionismo caracterizada por unha pincelada enérxica e visible que deixaba testemuño do xesto sobre a superficie do lenzo. Co paso do tempo, a súa linguaxe foise depurando a través dunha intensa procura persoal que o conduciu cara a un territorio intermedio entre a abstracción e a figuración. Durante este proceso, nun período de case seis anos, foi afianzando o seu camiño na pintura: aproximouse ao expresionismo abstracto, aínda que desde unha mirada propia, afastada á gestualidad desbordada de Pollock ou de Kooning, e influída tamén pola abstracción xeométrica de Pablo Palazuelo, de quen tomou o rigor formal, pero non a súa dimensión esotérica e filosófica.

A influencia de Frank Stella, especialmente a súa produción dos anos sesenta, marcaría un punto de inflexión na súa obra, marcándolle un camiño que, como apunta a crítica Mónica Maneiro céntrase en:  “a importancia do plano de cor, cara ao minimal e á redución formal básica dunha obra de arte”. No seu traballo, a tensión entre forma e estrutura convértese no eixo desde o que o artista constrúe un universo propio, onde cada plano, cada liña e cada cor establecen un diálogo dinámico de forzas.

A súa traxectoria expositiva comezou en 1993, onde levou a cabo a súa primeira exposición na Casa da Cultura de Melide e tan só dous anos despois, sumouse a unha mostra colectiva denominada “Vilagarciáns” (Sala de Arte Caixa de Pontevedra, 1995). Tres anos despois presentou a súa primeira exposición individual, “Construción na Escrita” (Casa de Cultura, Vilagarcía de Arousa, 1998), dando inicio a unha traxectoria que pronto transcendería o ámbito galego. Desde entón, a súa obra mostrouse tanto a nivel nacional como internacional, chegando a realizar exposicións como “The lost syllabary” (Schema Projects Gallery, Nova York, 2013) ou a exposición “Copo americano” (Sala Projeto Fidalga Residência Paulo Reis, São Paulo, 2018).

Na década de 2000, Vítor Mejuto presenta a exposición individual “A cadeira tubular” (Casa de Galicia de Madrid, 2006), proposta concibida a partir do deseño da soada cadeira de Marcel Breuer, aínda que reinterpretada desde a súa propia linguaxe plástica. O artista tomou á súa vez o modelo de cadeira de Van der Rohe, convertendo así estas iconas do deseño moderno da Bauhaus nun punto de partida para unha reflexión máis ampla sobre a relación entre espazo, forma e función. Partindo desta nova reflexión, Vítor comentou: “nunha cadeira están contidos todos os problemas do espazo e é sobre iso do que eu falo nos meus cadros”. Un ano máis tarde, inaugura a súa exposición “International Style” (Galería de Opsteker, Amsterdam, 2007) onde profunda no seu interese pola arquitectura moderna e as formas do racionalismo e o modernismo. Nestas obras, as referencias ao deseño industrial, a abstracción postpictórica e a arte óptica entrelázanse nunha reflexión sobre o espazo e a estrutura. Cinco anos despois,  Mejuto rendeu homenaxe a Mondrian coa exposición “Brion Woogie Boogie” (Casa da Parra, 2012), cuxo título alude directamente ao “Broadway Boogie Woogie” (1942) do artista neerlandés. O crítico David Barro sinala, nunha conversación co propio pintor, como as obras da exposición: “o teu trazo é máis rápido e lixeiro, é porque o encaras tecnicamente próximo ao grafismo. É algo que se advirte en Mondrian”.

En 2014, inspirado polas franxas cromáticas de Daniel Buren e polo ritmo electrónico do grupo danés Reptile Youth, creou a obra “Speed Dance” (2014). Nela, Mejuto reafirma o seu método intuitivo e libre, desprovisto de teoría escrita, guiado por unha necesidade natural de crear pictóricamente.

Deste xeito, Mejuto inicia unha nova etapa na súa traxectoria, máis próxima ao figurativo, aínda que ese compoñente sempre estivera presente na súa obra, xa que nunca partira do puramente xeométrico, senón da observación do real, como se aprecia en pezas como “Max Estrela” (2010) ou “Chaqueta de postillón con filigrana” (2016).  No seu proceso creativo busca resolver unha ecuación: o enxeño na forma e a precisión na cor. Se nos seus inicios a forma tendía cara á abstracción, na súa produción máis recente, como el mesmo explica: “traballo sobre estímulos externos, traendo o aroma da figuración para, despois de eliminar o accesorio, tentar desentrañar a súa esencia”. A súa atención diríxese aos elementos que o rodean: a cultura, a tradición , a arquitectura ou a artesanía. É un pintor que observa o mundo próximo e transforma o que capta en estruturas plásticas cargadas de sentido. Busca as formas que mellor se axustan á súa pintura, aquelas que, segundo as súas palabras “cárganse, se imantan e saen á boia nos cadros”. Estas emerxen, como sinala Mónica Maneiro, “despois dun proceso de loita por descarte no traballo do taller (...) ese encontro e apropiación na pintura leva en si mesmo un exercicio de abstracción, selección e síntese sobre o plano da realidade que o converte no artista que é”.

En 2017 presentou unha exposición “Prado”, que supuxo un xiro na súa traxectoria. Tomando como punto de partida obras mestras do  Museo do Prado –algunhas das cales foran prestadas ao Museo de Belas Artes da Coruña– e da arte románico catalán da ábsida de la Iglesia de San Clemente de Tahull, o artista decidiu reducir a xeometría e aumentar a figuración, enfrontándose así como comenta Mónica: “á súa composición, ás súas liñas de fuga, ás súas perspectivas perfectas ou imposibles”, unha reinterpretación contemporánea da orde pictórica.

Entre 2018 e 2019, Mejuto desenvolveu un ciclo de proxectos que consolidaron a súa madurez artística. En “Pintor na Corte” (Galería Formatocomodo, 2018) o pintor pretende crear, como el mesmo explica: “unha narrativa ponte entre a miña pintura e a dos mestres do Renacemento e o Barroco”. Neste mesmo ano, en “O livro das Palmeiras” (Galería Fernando Santos, 2018), dialogou coas ilustracións botánicas do naturalista alemán Carl Friedrich Philipp von Martius, buscando capturar o espírito e aroma das imaxes do botánico no espazo. Un ano despois, levou a cabo unha das súas exposicións máis soadas no panorama galego, “Naturais e Sociais” (Galería Trinta, 2019). Nela, amplía a idea explorada na exposición anterior de von Martius, a través das figuras de Ramón da Sagra –polas súas ilustracións botánicas–, de Charles Joseph Minrad –polas súas cartas estatísticas– e a máis importante, Domingo Fontán coa súa “Carta Xeométrica de Galicia”. O profundo interese que mostra o artista por estes científicos vén dado, como explica Mejuto debido a que, concretamente Martius e Fontán: “encarnan dúas formas de coñecemento sobre as cales orbita a miña pintura: traballar cara a dentro ou facelo cara a fóra”, unha declaración que resume o seu equilibrio entre introspección formal e observación do mundo.

Na exposición “Torreón de Tremoia” (Centro Párraga, 2020) penetrouse no universo das artes escénicas, inspirándose na escenografía, o pano e a tremoia, conseguindo ver con todo iso –e especialmente coa representación da ópera– un paralelismo co mundo da pintura, xa que viu a contemporaneidade desta arte. Para isto, empregou un método, que, como comenta o crítico Joaquín Jesús Sanchez: “foxe, afortunadamente, de imposturas e simulacións. (...) Como un proceso de dixestión pictórica, no que os referentes cos que traballa se esquematizan (mellor devandito, substáncianse) tanto como se reconfiguran”.

Más recentemente, “Artanenc” (Igallery, Palma, 2022) ofreceu unha mirada íntima sobre Mallorca, a súa arquitectura e a súa paisaxe cotiá, onde Mejuto cega coa súa maneira de mirar como destaca o crítico Fernando Gómez da Costa: “faille fixar a súa atención en todo aquilo que é sutil e pouco evidente, neses obxectos e suxeitos que, por proximidade e cotidianeidad, apenas son advertidos”. Dous anos despois, crea “Vida e Milagres” (Espazo Valverde, Madrid, 2024) onde explorou a iconografía bíblica desde unha perspectiva contemporánea.

Un ano máis tarde, presentou a exposición “Unha viaxe extraordinaria. O efecto espello dos océanos” (Centro Centro, Madrid, 2023) comisariada por David Barro. A mostra propoñía unha reflexión visual e didáctica en torno ao mar como territorio de coñecemento, mito e exploración, articulando un percorrido a través do cinema, a literatura e as artes plásticas, así como das voces de quen estudou en profundidade o mundo oceánico. Neste contexto, Mejuto participou con obras como "Moby Dick" (2022), na que, como sinala Barro: “ese desencontro entre os seres humanos e o mar xa protagoniza novelas e películas como Os Robinsones dos mares do sur ou Moby Dick a través de diversos metarrelatos que circundan a historia ao redor da monstruosidade da desproporcionada balea e o baleeiro como unha especie de home salvaxe”. Ademais, Vítor participou no deseño do cartel da mostra onde se observa unha escafandra antiga que consegue trasladar ao espectador ás aventuras de Julio Verne.

En 2025, expuxo “Breu història manual” (Museu d'Història de Manacor, Mallorca) onde estableceu un diálogo entre a súa pintura e os obxectos etnográficos da colección Moín d’en Fraret, intercalando as súas pinturas de pequeno formato coas pezas, conseguindo dotalas de maior valor e novos significados, xa que como o propio autor remarca “pintar estes obxectos é como pintar a estas persoas e as vidas que viviron”, reafirmando con iso, a súa atención á memoria material e ao valor simbólico das formas.

Na Colección de Afundación atópase a súa obra “Soltando lastre” (2007) pertencente á serie “International Style”. Nela, Mejuto representa un espazo inexistente construído a través da cor, utilizando acrílico –o seu material predilecto– como medio para facer visible o invisible. Como el mesmo afirma: “ás veces o debuxo fai visibles estancias, espazos que antes non existían. A cor pode reforzar este artificio ou pola contra desmentilo. Estas tensións forman parte do meu traballo”.